Begin augustus, een achtertuin aan de rand van Veldhoven. Boven de kantoren van ASML hangt een grote zwarte drone. De volgende dag weer, en de dag daarna ook. Je pakt je telefoon, want een drone melden kost op dronegezien.nl een minuut. Anderen in de buurt doen hetzelfde. Zeven weken na de eerste melding, van 6 augustus, blijkt wie er vloog: ASML zelf. Hoe lang de drone toen al vloog, is niet bekend.
De zwarte drone boven het terrein aan De Run is van de chipmachinemaker, meldde Omroep Brabant op 29 september na navraag bij het bedrijf. ASML test of een drone de beveiliging kan aanvullen. De proef loopt tot 30 oktober. “Die drone is van ons geweest”, zegt een woordvoerder over de meldingen.
Twaalf keer een drone melden, één bekende eigenaar
Wij hebben de meldingen op dronegezien.nl zelf nageteld, in het maandoverzicht van augustus, dat van september en de lijst per plaats. Stand op 30 september:
| Periode | Meldingen op dronegezien.nl |
|---|---|
| Augustus 2026 | 40, waarvan 9 over ASML of De Run |
| September 2026 | 80, waarvan 3 over ASML |
| Alles sinds september 2025 | 142, waarvan 12 over ASML of De Run |
Eén drone met vergunning was dus goed voor 12 van de 142 meldingen op het hele platform, ruim 8 procent. In augustus was het bijna een kwart. Bij geen van die meldingen stond dat het om een bekende, toegestane vlucht ging. Dat kon ook niet, want de melder wist het niet.
ASML had de vergunningen, de buurt had een brief
Aan de regels lag het niet. Het terrein ligt in de Control Zone, het gebied van 15 kilometer rond vliegbasis Eindhoven en Eindhoven Airport. Vliegen mag daar alleen met uitdrukkelijke toestemming. Volgens ASML gaf de Inspectie Leefomgeving en Transport een vergunning en keurde ook de Militaire Luchtvaartautoriteit de proef goed.
Dit vertelde ASML volgens Omroep Brabant in een brief aan 400 bewoners en bedrijven:
- De camera ziet alleen het proefgebied op het eigen terrein, geen woningen of andere bedrijven.
- Alleen bevoegde beveiligers kunnen bij het systeem en de beelden.
- De drone en de software gebruiken tijdens de proef geen kunstmatige intelligentie.
- Overdag korte vluchten, ’s avonds weinig. ’s Nachts en in het weekend alleen bij een incident.
- De drone maakt geluid, maar blijft volgens ASML binnen de wettelijke geluidsnormen.
De drone vervangt geen beveiligers, zegt de woordvoerder: hij is een aanvulling. ASML heeft volgens Omroep Brabant driehonderd beveiligingsmedewerkers.
Een brief aan 400 adressen is geen openbaar bericht
Wij vinden dat ASML de luchtvaartkant netjes regelde en de publieke kant vergat. Wie in deze tijd een zwarte drone boven een zwaar beveiligd bedrijfsterrein laat vliegen, weet dat mensen gaan melden. Een brief bereikt de straat ernaast. Hij bereikt niet de forens op de N2, de melder op een landelijk platform of de journalist.
Het gevolg is ruis in precies de cijfers waar iedereen naar kijkt. Een beveiliger die zo’n meldkaart gebruikt, ziet boven Veldhoven een cluster en kan niet zien dat het eigen verkeer is. Het is dezelfde les als bij de 311 drones bij de ambassades in Den Haag: een melding zonder context is een getal, geen beeld. Eén openbare pagina met de vliegtijden had dat voorkomen. Wat je daarop zet, en wat niet, staat in ons stuk over dronebeleid op je website.
Twaalf meldingen zijn geen twaalf melders
Onze eigen telling heeft ook een zwakke plek. Op 10 en 11 augustus staan er vijf meldingen onder De Run, vier daarvan met precies dezelfde titel. Dat kan vijf keer dezelfde persoon zijn. Op dronegezien.nl kan iedereen zonder controle iets invullen. Het platform telt meldingen, geen drones en geen mensen.
En ASML heeft de buurt wel degelijk ingelicht. Wanneer de brief precies is verstuurd, staat niet in de berichtgeving. Lag hij er vóór augustus, dan hebben omwonenden hem gemist of niet vertrouwd. Ook dat is geen bewijs dat ASML te weinig deed. Waarom dronecijfers zo snel uiteenlopen, beschreven we eerder.
Vlieg je zelf boven je terrein? Leg dit vast vóór de eerste vlucht
- Zet de tijdvakken van je eigen vluchten in je drone-incident logboek, zodat een melding in twee minuten is te vergelijken.
- Publiceer op je website dat je vliegt, waar, en tot wanneer. Geen routes, wel de periode.
- Geef de meldkamer van je eigen beveiliging één vaste zin voor bellers.
- Spreek af wie het als eerste hoort als een melding niet bij een eigen vlucht past.
Punt vier is waar het om draait. De woordvoerder van ASML zei het zelf: als het andere drones zijn, “komen er andere dynamieken in werking”. Dat werkt alleen als je snel weet wat van jou is. Meer daarover in van losse dronewaarneming naar incidentbeeld en op de pagina over drone-detectie en identificatie. Voor grote terreinen is er c-uas voor kritieke infra en industrie, en de basis staat bij anti drone system.
Na 30 oktober telt wat er in Veldhoven nog wordt gemeld
De proef stopt op 30 oktober. Komen er in november nog meldingen boven De Run binnen, dan is er iets anders aan de hand, of ASML vliegt door zonder het te zeggen. Blijft het stil, dan was één bedrijfsdrone zeven weken lang het vaakst gemelde toestel op dit platform.