Op een kaart schuift een stip naar de rand van een beschermd terrein. De beveiliger ziet hem, maar moet nog beslissen wat er daarna gebeurt. Bij een anti drone systeem telt de snelheid van een onderschepper pas als het hele systeem de drone op tijd vindt en volgt.
KNDS en Aerix Systems maakten op 24 september bekend dat zij de AXS-µ1 willen doorontwikkelen en in de TARGAS DSP10 willen opnemen. Die combinatie moet elektronische tegenmaatregelen van Raptor 2 koppelen aan een drone die een doel door een botsing uitschakelt. De aankondiging van KNDS gaat over samenwerking en ontwikkeling; productie staat volgens het bedrijf voor 2027 op de planning. Een bestelling of bewezen operationele inzet meldt KNDS niet. De Nederlandse berichtgeving van Racing noemt vooral de topsnelheid van 200 km/u.
De 200 km/u verkopen als onderscheppingssnelheid is te vroeg
Aerix vermeldt een topsnelheid tot 200 km/u, een bereik tot 20 kilometer en een vliegtijd van tien minuten. Dat zijn afzonderlijke maxima op een productpagina. Bij een NAVO-oefening op 11 september vertelde Aerix-oprichter Hugo Mayounove aan Janes dat de onderschepper op dat moment 120 km/u haalde bij het onderscheppen van kleine drones. De 200 km/u verwachtte hij pas over enkele maanden. Die 200 km/u is dus nog geen gemeten onderscheppingsprestatie.
Een simpele rekensom laat zien waarom. Over twee kilometer doet een toestel bij een constante 120 km/u precies één minuut; bij 200 km/u is dat 36 seconden. Het verschil is 24 seconden. Dit is een rekenvoorbeeld, geen test van de AXS-µ1: optrekken, zoeken, koerswijzigingen en de snelheid van het doel ontbreken. Juist daarom moet een demonstratie de hele keten meten. Detectie is nog geen interventie.
Een botsdrone vult storing aan, maar lost detectie niet op
Het interessante aan TARGAS DSP10 is de combinatie. Raptor 2 moet volgens KNDS sommige drones elektronisch verstoren; de AXS-µ1 is bedoeld voor fysieke onderschepping als dat nodig is. Een jammer is geen volledige aanpak, maar een botsdrone evenmin. Wie beide middelen naast elkaar zet, moet weten welke sensor het doel aanlevert, hoe het systeem tussen middelen kiest en hoe vaak een onderschepping onder realistische omstandigheden lukt. Over die uitkomsten publiceert KNDS in dit persbericht geen cijfers.
Ook ons bezwaar tegen de snelheidskop heeft een zwakke plek: een proef met 120 km/u bewijst niet dat 200 km/u onmogelijk is. Aerix kan het toestel nog verbeteren. Het eerlijke oordeel op 26 september is smaller: de fabrikant noemt 200 als doel of maximum, terwijl de publiek beschreven onderschepping bij 120 ligt. Net als bij laserwapens tegen drones zegt één gunstige specificatie weinig over de uren en situaties waarin het systeem echt bruikbaar is.
Meet de tijd van eerste detectie tot botsing
Vraag bij een demonstratie één tijdlijn op: van eerste detectie tot bevestigde onderschepping, met doeltype, afstand en omstandigheden erbij. Dan kan een aanbieder laten zien waar de seconden verloren gaan. Dat past bij vragen aan een C-UAS-leverancier en bij een aanpak in lagen. Het volgende harde ijkpunt is een onafhankelijke test van de geïntegreerde DSP10, gevolgd door de geplande productiestart in 2027. Pas dan is te zien of de combinatie meer oplevert dan de afzonderlijke productclaims.